Τελευταία Νέα
Διεθνή

Προσδεθείτε – Δεν θα υπάρξει ποτέ συμφωνία ΗΠΑ και Ιράν – Ποιοι σκότωσαν το deal και άνοιξαν την πόρτα του «αιώνιου πολέμου»

Προσδεθείτε – Δεν θα υπάρξει ποτέ συμφωνία ΗΠΑ και Ιράν –  Ποιοι σκότωσαν το deal και άνοιξαν την πόρτα του «αιώνιου πολέμου»
Συντηρητικά κέντρα επιρροής, ομάδες πίεσης που συνδέονται με το Ισραήλ και υποστηρικτές μιας πιο επιθετικής εξωτερικής πολιτικής στις ΗΠΑ εκδηλώνουν έντονη αντίδραση σε κάθε διπλωματική πρόοδο
Οι τελευταίες εξελίξεις στο ιρανικό ζήτημα ανέδειξαν για ακόμη μία φορά ένα από τα πλέον σταθερά χαρακτηριστικά της αμερικανικής πολιτικής στη Μέση Ανατολή: τη βαθιά αντίφαση ανάμεσα στη ρητορική περί διπλωματίας και στην πρακτική της στρατιωτικής πίεσης.
Ενώ υπήρχαν σαφείς ενδείξεις ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν πλησίαζαν σε μια συμφωνία που θα μπορούσε να παγιώσει την εύθραυστη εκεχειρία η οποία διατηρείται από τις 7 Απριλίου 2026, η Ουάσιγκτον επέλεξε για ακόμη μία φορά την οδό της κλιμάκωσης, πραγματοποιώντας νέα πλήγματα κατά του Ιράν και δημιουργώντας αμφιβολίες για το μέλλον οποιασδήποτε ουσιαστικής συνεννόησης.
Το μοτίβο δεν είναι καινούργιο.
Κάθε φορά που η διπλωματία φαίνεται να κερδίζει έδαφος, ακολουθεί μια πολιτική ή στρατιωτική κίνηση που υπονομεύει την πρόοδο των συνομιλιών.
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι ότι σημαντικά τμήματα του αμερικανικού πολιτικού και στρατηγικού κατεστημένου δεν αντιμετωπίζουν τη διπλωματία ως εργαλείο επίλυσης διαφορών, αλλά ως μέσο άσκησης επιπρόσθετης πίεσης.
us_israel.jpeg

Οι κύκλοι των ΗΠΑ που σκότωσαν το deal

Οι συνομιλίες του περασμένου Ιουνίου και στη συνέχεια του Φεβρουαρίου 2026 κατέρρευσαν όταν το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες προχώρησαν σε στρατιωτικές ενέργειες εναντίον του Ιράν.
Πολλοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι οι επιθέσεις αυτές είχαν ως αποτέλεσμα –αν όχι ως στόχο– την αποδυνάμωση των διπλωματικών προσπαθειών που βρίσκονταν σε εξέλιξη.
Παρόμοια εικόνα παρουσιάστηκε και τον Απρίλιο 2026, όταν, λίγες μόλις ώρες μετά την αποχώρηση αμερικανικής αντιπροσωπείας από συνομιλίες στο Islamabad, ο Donald Trump ανακοίνωσε αντίμετρα που αφορούσαν τα Στενά του Hormuz.
Το γεγονός αυτό ενισχύει την εντύπωση ότι η αμερικανική πολιτική απέναντι στο Ιράν παραμένει παγιδευμένη σε μια λογική εξαναγκασμού.
Αντί να αναζητείται ένας βιώσιμος συμβιβασμός, φαίνεται να επιδιώκεται η επιβολή όρων που η Τεχεράνη δύσκολα θα μπορούσε να αποδεχθεί χωρίς να θεωρηθεί ότι υποχωρεί στρατηγικά.
trump_iran_b.jpg

Αυξημένες πιέσεις στον Λευκό Οίκο για συνέχιση του πολέμου

Ακόμη πιο αποκαλυπτικός είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιδρούν συγκεκριμένοι κύκλοι στην Ουάσιγκτον κάθε φορά που προκύπτει προοπτική συνεννόησης.
Συντηρητικά κέντρα επιρροής, ομάδες πίεσης που συνδέονται με το Ισραήλ και υποστηρικτές μιας πιο επιθετικής εξωτερικής πολιτικής εκδηλώνουν έντονη αντίδραση σε κάθε διπλωματική πρόοδο.
Σύμφωνα με αναλυτές που παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, κάθε βήμα προσέγγισης συνοδεύεται από αυξημένες πιέσεις προς τον Λευκό Οίκο ώστε να υιοθετήσει σκληρότερη στάση.
Το αποτέλεσμα είναι ένας φαύλος κύκλος.
Οι διαπραγματεύσεις προχωρούν, οι πολέμιοι της διπλωματίας αντιδρούν, η πολιτική πίεση αυξάνεται και τελικά ακολουθεί νέα κλιμάκωση.
Αυτή η διαδικασία όχι μόνο αποδυναμώνει την εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο πλευρών, αλλά δημιουργεί και την εντύπωση ότι η ειρήνη αποτελεί διαρκώς δευτερεύουσα προτεραιότητα.
rubio_2.webp

Ο παράγοντας Trump

Η περίπτωση του Donald Trump παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα εμφανιστεί ως πολιτικός που μπορεί να επιτύχει «ιστορικές συμφωνίες».
Ωστόσο, η πραγματική του πολιτική έναντι του Ιράν χαρακτηρίζεται από αντιφάσεις.
Από τη μία πλευρά δηλώνει ότι επιθυμεί μια συμφωνία.
Από την άλλη, υιοθετεί στόχους που προσεγγίζουν περισσότερο τη λογική της άνευ όρων υποχώρησης της Τεχεράνης.
Αυτό ακριβώς επισημαίνουν αρκετοί Αμερικανοί αναλυτές.
Υποστηρίζουν ότι η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να απαιτεί από το Ιράν να αποδεχθεί όρους που καμία κυρίαρχη δύναμη δεν θα θεωρούσε εύλογους.
Η επιμονή σε μέγιστες απαιτήσεις, χωρίς αντίστοιχες παραχωρήσεις, δεν συνιστά διαπραγμάτευση αλλά πολιτική πίεσης.
trump_hegseth_3.webp

Η απόλυτα επιτυχημένη στρατηγική του Ιράν

Το Ιράν, από την πλευρά του, εμφανίζεται πλέον λιγότερο διατεθειμένο να αποδεχθεί τέτοιου είδους πιέσεις.
Η σύγκρουση των τελευταίων μηνών κατέδειξε ότι η Τεχεράνη εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικά στρατηγικά εργαλεία.
Η δυνατότητα επηρεασμού της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Hormuz και οι επιπτώσεις που αυτό μπορεί να έχει στην παγκόσμια οικονομία υπενθύμισαν ότι το Ιράν παραμένει κρίσιμος γεωπολιτικός παίκτης.
Για δεκαετίες, μεγάλο μέρος της δυτικής ανάλυσης παρουσίαζε το Ιράν ως μια χώρα που λειτουργεί αποκλειστικά αμυντικά απέναντι στις πιέσεις των μεγάλων δυνάμεων.
Τα πρόσφατα γεγονότα έδειξαν ότι η Τεχεράνη δεν αποτελεί απλώς αντικείμενο των εξελίξεων αλλά ενεργό παράγοντα διαμόρφωσής τους.
Η στάση αυτή ενισχύεται και από τη συσσωρευμένη δυσπιστία απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η αποχώρηση της Ουάσιγκτον από την πυρηνική συμφωνία του 2015, καθώς και οι μεταγενέστερες εξελίξεις, δημιούργησαν στην ιρανική ηγεσία την πεποίθηση ότι οι αμερικανικές δεσμεύσεις μπορούν να ανατραπούν ανά πάσα στιγμή.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η οικοδόμηση εμπιστοσύνης μετατρέπεται σε εξαιρετικά δύσκολη διαδικασία.
Η δυσπιστία δεν περιορίζεται μόνο στην Τεχεράνη.

ghalibaf_2.webp
Γιατί οι ΗΠΑ πνίγονται στις αντιφάσεις τους

Ακόμη και στις Ηνωμένες Πολιτείες υπάρχουν φωνές που επισημαίνουν την απουσία μιας συνεκτικής στρατηγικής.
Διαφορετικά κέντρα εξουσίας προωθούν διαφορετικούς στόχους, ενώ συχνά οι δημόσιες δηλώσεις Αμερικανών αξιωματούχων δημιουργούν περισσότερα ερωτήματα παρά απαντήσεις σχετικά με το τι πραγματικά επιδιώκει η Ουάσιγκτον.
Η εικόνα αυτή υπονομεύει την αξιοπιστία της αμερικανικής πολιτικής.
Όταν μια χώρα εμφανίζεται να μεταβάλλει συνεχώς τις επιδιώξεις της, οι συνομιλητές της δυσκολεύονται να θεωρήσουν αξιόπιστες τις εγγυήσεις που προσφέρει.
Παράλληλα, δεν μπορεί να αγνοηθεί ο ρόλος του Ισραήλ στη διαμόρφωση των εξελίξεων.
Πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι οποιαδήποτε ουσιαστική συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης θα απαιτούσε από τον Donald Trump να αποστασιοποιηθεί από συγκεκριμένους πολεμικούς στόχους που προωθούνται από την ισραηλινή πλευρά.
Πρόκειται για μια πολιτικά δύσκολη επιλογή, ιδιαίτερα μέσα στο αμερικανικό πολιτικό περιβάλλον.

aipac.webp
Η διαιώνιση της μόνιμης έντασης

Ωστόσο, η εναλλακτική είναι η διαιώνιση μιας κατάστασης μόνιμης έντασης.
Η ιστορία των αμερικανοϊρανικών σχέσεων δείχνει ότι η στρατιωτική πίεση δεν έχει καταφέρει να επιλύσει τις βασικές διαφορές μεταξύ των δύο χωρών.
Αντιθέτως, συχνά έχει οδηγήσει σε περαιτέρω αποσταθεροποίηση.
Το βασικό ερώτημα είναι αν η σημερινή συγκυρία μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για κάτι διαφορετικό.
Και οι δύο πλευρές έχουν υποστεί οικονομικές και πολιτικές επιπτώσεις.
Και οι δύο γνωρίζουν πλέον καλύτερα τα όρια της στρατιωτικής ισχύος.
Αυτή ακριβώς η συνειδητοποίηση θα μπορούσε να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια πιο ουσιαστική συμφωνία.
Οι υποστηρικτές μιας συνολικής διευθέτησης υποστηρίζουν ότι μια περιορισμένη συμφωνία που απλώς θα «παγώσει» τη σύγκρουση δεν αρκεί.
Χωρίς αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτιών της έντασης, οι ίδιες αντιπαραθέσεις θα επανεμφανιστούν στο μέλλον.
Μια πραγματικά βιώσιμη λύση απαιτεί θεσμοθετημένους μηχανισμούς εμπιστοσύνης και αμοιβαίες δεσμεύσεις.
Σε αυτό το πλαίσιο, το Ιράν εμφανίζεται να ζητά κάτι που θεωρητικά αποτελεί θεμελιώδη αρχή της διεθνούς διπλωματίας: σεβασμό της κυριαρχίας του και διαπραγματεύσεις επί ίσοις όροις.
attack.webp

Έλλειψη εμπιστοσύνης 

Η επιμονή της Τεχεράνης ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί όρους παράδοσης παρουσιάζεται από πολλούς στη Δύση ως αδιαλλαξία.
Από την οπτική της ιρανικής πλευράς, όμως, πρόκειται για υπεράσπιση βασικών εθνικών συμφερόντων.
Τελικά, το μεγαλύτερο εμπόδιο δεν φαίνεται να είναι οι τεχνικές λεπτομέρειες μιας συμφωνίας.
Είναι η έλλειψη εμπιστοσύνης.
Χωρίς αυτήν, ακόμη και οι καλύτερα σχεδιασμένες συμφωνίες κινδυνεύουν να καταρρεύσουν.
Με αυτήν, ακόμη και οι βαθύτερες διαφορές μπορούν να αντιμετωπιστούν.
Η πρόσφατη εμπειρία δείχνει ότι η αμερικανική πολιτική, και ιδιαίτερα η προσέγγιση του Donald Trump, εξακολουθεί να ταλαντεύεται ανάμεσα στη διπλωματία και στην επίδειξη ισχύος.
Όσο αυτή η αντίφαση παραμένει, η προοπτική μιας σταθερής ειρήνης θα παραμένει αβέβαιη.
Το Ιράν, παρά τις πιέσεις, έχει καταφέρει να διατηρήσει τη διαπραγματευτική του θέση και να αποδείξει ότι δεν μπορεί να αγνοηθεί στις περιφερειακές εξελίξεις.
Αν υπάρχει ένα συμπέρασμα από τις τελευταίες εξελίξεις, είναι ότι η σταθερότητα στη Μέση Ανατολή δεν μπορεί να οικοδομηθεί μέσω τελεσιγράφων και στρατιωτικών επιχειρήσεων, αλλά μόνο μέσω μιας σοβαρής και ισότιμης διπλωματικής διαδικασίας.
Και αυτή η πραγματικότητα αφορά πρωτίστως την Ουάσιγκτον, η οποία καλείται να αποφασίσει αν επιθυμεί πραγματικά μια συμφωνία ή αν θα συνεχίσει να εγκλωβίζεται στον αέναο κύκλο της κλιμάκωσης.

www.bankingnews.gr

Ρoή Ειδήσεων

Σχόλια αναγνωστών

Δείτε επίσης